Milleti İçin Düşünen Bir Adam: Ömer Seyfettin

Ömer Seyfettin yalnızca Türk edebiyatı için değil, Türk düşüncesi için de oldukça önemli olan bir yazardır. Otuz altı yıl süren kısacık yaşamının ardında sıkı sıkıya bağlı olduğu fikirleri ve milleti adına kurduğu hayallerini bırakmıştır. Türk tarihinin en sancılı döneminde, bir imparatorluğu yıkarak Türkleri yok etme amaçlarının güdüldüğü dönemde yaşamış ve fikirleriyle tuttuğu ışığı o günlerden bugünlere başarıyla taşımıştır.

Ömer Seyfettin, Milli Edebiyat döneminin önde gelen yazarlarındandır. O, milli bir edebiyatın oluşması için önce milli bir lisanın oluşması gerektiğini savunmuştur. Milli lisanın, milli devletin oluşumunda da şart olduğunu öne sürmüştür. Lisanı her şeyin önünde tutan Ömer Seyfettin, Türk milletinin geri kalmasını herkesçe anlaşılabilen bir lisanın olmayışına bağlamıştır.

Türk milletinin içinde bulunduğu buhran dönemini ancak birleşerek atlatabileceğini ve bunun da ancak bir lisan etrafında birleşilerek sağlanabileceğini düşünen Ömer Seyfettin, dilde sadeleşme hareketini başlatmıştır. Bu doğrultuda Genç Kalemler dergisinde 11 Nisan 1911 tarihinde “Yeni Lisan” adlı makaleyi yayımlamış, ardından bu anlayışa uygun hikâyeler kaleme almıştır.

Yeni Lisan ile Ömer Seyfettin; konuşma dilinin yazı dili olarak kullanılmasını hedeflemiş ve gerçekçi bir dil ile okuyucunun yani milletin karşısına çıkmıştır. Yeni Lisan hareketi ortaya koyduğu görüşlerle yalnızca bir dil ve edebiyat devrimi yapmamış, Türklerin milli şuurunun uyanmasını da sağlamıştır. Ömer Seyfettin ve arkadaşları, milli mücadele ruhunun oluşması yolunda büyük adımlar atmışlardır. Ömer Seyfettin’in, Türkiye Cumhuriyeti’ni görmeye ömrü yetmemiştir ancak önderi olduğu Türk milliyetçiliği düşüncesiyle yeni devletin fikri temellerini atmıştır.

Ömer Seyfettin dil konusunda bir enkaz devralmış gibidir. Dili bu hale getiren sanatçılar, yüksek zümrelere hitap eden, gösterişli bir edebiyat vücuda getirirken bu gidişatın nereye varacağını öngörememiş, belki de önemsememiştir. Ömer Seyfettin kısa süren ömrünü bu amaca adamıştır.

Aşağılık komplekslerini yıkarak Türkçenin kısır bir dil olmadığını savunan Ömer Seyfettin, dilin sadeleşmesinin dili değersizleştirmeyeceğini, Türkçenin içine giren yabancı kelimelerle ayakta durmadığını düşünmektedir. Güç öz dilin kendi içindedir. Zaten amaç tüm yabancı kelimelerden arındırılmış bir dil ortaya koymak değil, halkın konuşma dilindeki benliği benimsetmektir. Ömer Seyfettin tüm bu düşünceleri ortaya koyarken birileri tarafından yeni bir dil kurmaya çalışmakla suçlanmıştır, oysa o, hali hazırda asırlardır var olan Türkçeyi edebiyata aktarmayı arzulamıştır.

Ömer Seyfettin milleti ve milletinin edebiyatı için düşünerek geçirdiği ömrünü bir hastanede tamamlamıştır. Acı olan; sanatı, dili ve milleti için gece gündüz düşünüp modern hikâyeciliğin mimarlığını üstlenen Ömer Seyfettin’in ebediyete yol aldığı hastanede kimseler tarafından tanınmayışıdır. Keskin kalemi ve gür çıkan sesiyle Türkçenin bayraktarlığını yapan Ömer Seyfettin çırpındığı milleti tarafından hak ettiği ölürken bile görememiştir.  

Ömer Seyfettin, Türk gençliğine umutla bakmıştır. Türk gençliğinin onu anlayacağına ve düşüncelerini geleceğe taşıyarak başarıya ulaştıracağına inanmıştır. Haklı çıkmış mıdır bu inanışında Ömer Seyfettin? Bugün geçmişe nazaran daha da yozlaşan dil, Ömer Seyfettin’in işaret ettiği dil midir?

Ömer Seyfettin, Türk edebiyatının ve Türk düşünce sisteminin en büyük isimlerinden biridir. Ardında bıraktığı düşünce ve kültür mirası değil yüz yıl, bin yıl geçse de tesirinden bir şey kaybetmeyecektir. Umutla baktığı ve hayaline ortak saydığı gençlik mutlaka canlanacaktır.

Agâh Ensar Can

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.