Oğuz Atay 86 Yaşında!

Türk edebiyatında yeni bir dönem başlatmış olan Oğuz Atay’ın bugün 86.yaş günü. Usta yazar 12 Ekim 1934 tarihinde Kastamonu’nda doğmuştur. Geride bıraktığı eserleriyle, ilk temsilcisi olduğu türle halen adından söz ettirmekte ve saygıyla yad edilmektedir.

Oğuz Atay’ın asıl mesleği, yani üniversitede okuyup da edindiği mesleği inşaat mühendisliğidir. 1957 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’ni bitirmiş olan Atay, askerliğini yaptıktan sonra İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi’nde (Yıldız Teknik Üniversitesi) öğretim üyesi olarak çalışmıştır. 1975’te doçent unvanını alan Oğuz Atay’ın Topografya adında mesleki bir kitabı da bulunmaktadır.

Yazarlığı gazete ve dergilerde başladı. Pek çok söyleşi ve makalesi yayımlandı. Oğuz Atay’ın o gün de, bugün de tanınmasını sağlayan eseri 1972 yılında yayımladı Tutunamayanlar romanıdır. Atay bu romanıyla TRT Roman Ödülü’ne layık görülmüştür.

Tutunamayanlar romanı o dönem için oldukça farklı bir romandır. Bu yüzden Atay pek çok eleştiriye maruz kalmış, hatta alaya alınmıştır.

Eleştiriler olduğu kadar takdirler de olmuştur. Edebiyat eleştirmenlerinden Berna Moran, Tutunamayanlar romanı için: “Hem söyledikleri hem de söyleyiş biçimiyle bir başkaldırı” ifadelerini kullanmıştır. Berna Moran Tutunamayanlar romanının, Türk romanını çağdaş roman anlayışı seviyesine getirdiğini söylemiştir.

Tutunamayanlar romanı kendinden önceki köy romanlarından ya da toplumsal kaygıların öne çıktığı romanlardan farklıydı. Eser tümüyle bireyi ve bireyin iç dünyasını, yaşadığı çatışmayı diyalog, psikanaliz, hiciv gibi post-modern tekniklerden yararlanarak yansıtmaktadır. Bireyin topluma hatta kendine olan yabancılaşmasını başarılı bir şekilde ortaya koymaktadır. Modern şehir yaşantısı içerisinde bireyin çektiği yalnızlık ve toplumdan uzaklaşışı, kalıplaşmış düzene olan yabancılaşmasının ele alındığı eserde merkez insanın iç dünyasıdır.

Eserlerinde küçük burjuvalara karşı bir eleştiride bulunan Atay bunu mizah ve ironi yoluyla yapmıştır.  Tutunamayanlar romanında bu dünyanın değerlerinden nefret eden bir gencin kendini intihara sürükleyen hikâyesi anlatılmıştır.

Atay’ın bir diğer önemli eseri 1973 yılında yayımlanan Tehlikeli Oyunlar romanıdır. Tutunamayanlar’ın etkisini hissettiren bu romanda yazar, çevresinden kopan aydınların çatışmalarını ele almıştır.

Yazarın eserlerinde yer yer göze çarpan anlatım bozuklukları yer almaktadır. Romanlarında iç monologlara önem veren yazar, karakterleri kendileri ile konuşturarak bir arayış içindedir. Kendi kendine konuşmalar, hayaller, rüyalar ve farklı söylemler karmaşık bir yapı oluşturmakta ve bu onu Post Modern yapmaktadır. Yine Berna Moran, Oğuz Atay ve romanlarının Türk edebiyatında yeni bir çığır olduğunu, dağınık ve karmaşık olan ayrıntıların, gözlemlerin ve çağrışımların bütüne egemen olan bilinçli bir kurgunun ögeleri olduğunu ifade etmiştir. “Oğuz Atay romanlarında toplumun içinde hep var olan ancak daha önce cesurca irdelenememiş karakterleri anlatır. Cümlelerine Batılılaşma sürecindeki bireylerin yaşamları, toplumdan kopuşları ve özellikle iç çelişkiler mükemmel bir şekilde sindirilmiştir.”

Öykülerini Korkuyu Beklerken adlı eserinde toplayan Atay, Bir Bilim Adamının Romanı adlı eserinde de Prof. Mustafa İnan’ın hayatını ele almıştır. 1973 yılında yayımladığı Oyunlarla Yaşayanlar adlı oyunu Devlet Tiyatro’sunda sahnelenmiştir.

Oğuz Atay 13 Aralık 1977 tarihinde beyninde çıkan bir tümör nedeniyle hayatını kaybetmiş, eserlerini ise bize kazandırmıştır. Büyük projesi “Türkiye’nin Ruhu” eserini yazmak nasip olmamıştır. Sağlığında hiçbir kitabı ikinci baskı yapmayan Atay’ın vefatı sonrasında eserleri büyük ilgi görmüş, bugün dahi boş kitaplarla dolu çok satanlarda Türk okuyucusunun gururu olmuştur.

Eserleri

Tutunamayanlar (1972)

Korkuyu Beklerken (1973)

Bir Bilim Adamının Romanı (1975)

Korkuyu Beklerken (1975)

Oyunlarla Yaşayanlar (1975)

Günlük (1987)

Eylembilim (1998)

Agâh Ensar Can

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.