Sonsuzluk Peşinde Bir Şair: Ahmet Muhip Dıranas

Ahmet Muhip Dıranas, Türk edebiyatının en değerli şairlerindendir. Şiire olan yaklaşımı ve geride bıraktıklarıyla dün olduğu gibi bugün de bizlere kendini hayran bırakan ve yarın da bırakacak olan kimselerdendir. Şiire katmış olduğu yenilikler vardır. O, bu yeniliklerle kendi tarzını oluşturarak kalıcılığını sağlamıştır.

     Ahmet Muhip Dıranas lise yıllarında Tanpınar’ı tanımış ve onun telkinleriyle Fransızca öğrenerek ufkunu genişletmek için Baudelaire okumuştur. Baudelaire’nin etkisinde kalan Dıranas, “Ben Fransızcayı Baudelaire’yi orijinalinden okumak için öğrendim.” demiştir. Bu durum onun işine ne kadar önem veren biri olduğunu göstermektedir. Baudelaire’yi okuduktan sonra Hececi Sembolizm akımını benimseyen Dıranas bu doğrultuda şiirler yazmıştır. Daha sonra göstermiş olduğu gelişimle kendi şiir kimliğini oluşturan Dıranas bu etkilerin dışına çıkmıştır. Biçim mükemmelliğine önem vermiş, şiirlerini hece ölçüsüyle yazmış, nazım birimi olarak dörtlük, bent ve beyitleri tercih etmiştir. Ahmet Muhip Dıranas’ın şiirindeki biçimi ve şiire getirdiği kendine has güzellikleri Mehmet Kaplan’ın şu ifadelerinden de anlamak mümkündür: “A. Muhip Dıranas, şiirlerinde hece veznini kullanmakla beraber, durakları kaldırmak ve anjambımana başvurmak suretiyle, yeni bir şiir cümlesi yaratmıştır. Haşim gibi o da şiirlerinde ahenge, hayale ve müphemiyete önem verir.”

Ahmet Muhip’in şiirlerinde kullandığı dile bakıldığında tıpkı diğer hececi sembolistler gibi bir titizlik görmek mümkündür. Dile tam anlamıyla düşkün bir şairdir. Neyi söylediğinden çok, nasıl söylediğine dikkat etmiştir ve duygulardan ziyade söyleyişe önem vermiştir. Şairanelik ve çeşitli kelime oyunları yerine söyleyiş şölenine rastlamak mümkündür. Dıranas, Türk dilinin inceliklerini en iyi şekilde kullanmış ve zenginliklerini şiirine yansıtmayı başarmıştır.

     Sonsuzluğun peşinde olan Dıranas’ın bu durumu şiirine, şiirinin temasına da yansımaktadır. Bireysel konuları işleyen Dıranas, bireyselden yola çıkıp evrensele ulaşmayı amaçlamaktadır. Genel olarak şiirlerinde; aşk, kader, sonsuzluk, hatıralara bağlılık, tabiatın derinliği, yücelik gibi temalara yer vermiştir. Dıranas’ın şiirlerinde büyük bir konu zenginliği vardır. Bu konuları kendine has bir şekilde işlemesi ve imgeleştirme şekli onun farklı üslubunu göstermektedir.

Dıranas’ın aşk temasını kullandığı şiirlerinde yer yer düşsel bir sevgiliye rastlanır. Şair öyle betimlemeler yapar ki, okuyucuda bir etki bırakır ama kanlı canlı bir karakter oluşmaz. Yaprak yaprak açılan, dudaklarından kuş sesi gelen soyut bir sevgilidir anlatılan. Düşsel sevgili temasına şairin Hatıra adlı şiiri bir örnektir:

Geçerken dün yoldan, ruhumu saran

Bir gölge halinde ve ağır ağır;

Tanıdım; o, yâdı hoş zamanlardan

Seven ve yaşayan bir hatıradır.

Bir gölge olarak karşımıza çıkan bu sevgili bir anıdan ibaret olan düşsel bir sevgilidir. Şairin sevgiliyi ya da aşık olunan kişiyi somut bir şekilde ele aldığı pek çok şiiri vardır. Fahriye Abla şiiri buna bir örnektir. Şairin titizlikle betimleyerek anlattığı bu şiiri tek taraflı olup kavuşmanın olmadığı bir aşkın izlerini taşımaktadır.

Tabiatın derinliği Dıranas’ın şiirlerinde geniş bir yer tutmaktadır. İnci Enginün bu hususa ilişkin: “Şiirlerinde kuvvetli bir tabiat sevgisi ve aşk duygusunu işleyerek bir boşluğu doldurmak ister.” ifadelerini kullanmıştır.

Ahmet Muhip bazı şiirlerinde aşk ile doğa temalarını bir arada işlemiştir. Meşhur şiiri Serenad buna bir örnektir.

Geldim işte mevsim gibi kapına

Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ.

Tabiat kimi zaman bir dekor olarak şiirde geçerken kimi zaman da temayla birlikte geçmektedir.

Ahmet Muhip Dıranas hayatı boyunca yalnızca bir tane şiir kitabı çıkarmıştır. Ömrünün son yıllarına kadar beklediği ve üzerinde çalıştığı bu kitap birbirinden güzel şiirlerden oluşmaktadır. Şiire bu denli önem veren ve mükemmeli bulma uğruna ömür harcayan bir büyük şairdir Ahmet Muhip Dıranas. Türk şiirinde hiçbir zaman unutulmayacak bir tat bırakmıştır.

Agâh Ensar Can

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.